จำเนียร แย้มอุ่น : ช่างทอผู้นำกลุ่มผ้ามอญทอมือบ้านม่วง

จำเนียร แย้มอุ่น : ช่างทอผู้นำกลุ่มผ้ามอญทอมือบ้านม่วง

   จำเนียร  แย้มอุ่น ช่างทอวัย 58 ปี แห่งชุมชนมอญบ้านม่วง ตำบลบ้านม่วง อำเภอบ้านโป่ง จังหวัดราชบุรี ป้าจำเนียรมีประสบการณ์ในการทอผ้ามากกว่า 13 ปี สามารถทอผ้าได้อย่างหลากหลาย ทั้งผ้าโสร่ง ผ้าขาวม้า และอื่นๆ ทุกแบบที่มีการนำผ้าไปใช้งาน นอกจากนี้ยังเป็นผู้นำกลุ่มผ้ามอญทอมือ ชุมชนมอญวัดม่วง โดยมีการดำเนินงานจนผ้ามอญทอมือได้รับการจัดเป็นสินค้า OTOP

ภาพที่ 1  จำเนียร  แย้มอุ่น ช่างทอวัย 58 ปี แห่งชุมชนมอญบ้านม่วง

ลายเกร็ดเต่า คือ ลายที่ชอบ

          วิถีการถักทอผืนผ้าของป้าจำเนียร เริ่มตั้งแต่อายุประมาณ 20 ปี โยการแอบทอผ้าบนกี่ของยาย แต่ทอไม่เป็น จากนั้นก็ไปประกอบอาชีพการเกษตรบนที่ดิน 19 ไร่ ผ่านไป 20 กว่าปี พอมีการตั้งกลุ่มผ้ามอญทอมือบ้านม่วง ซึ่งเกิดจากริเริ่มของนายกองค์การบริหารตำบล นายปริญญา เสาทองหยุ่น ที่ต้องการให้แม่บ้านใช้เวลาว่างจากการทำนามาทอผ้า โดยเชิญวิทยากรมาสอน ป้าจำเนียรจึงมาฝึกทอผ้าและทอผ้าเป็นอาชีพเสริมตั้งแต่นั้นมา พอทอผ้าเป็นก็ทอผ้าอย่างหลากหลายทั้งผ้าโสร่ง ผ้าขาวม้า และผ้าที่ใช้งานในชีวิตประจำวันของชาวมอญ และคนทั่วไป การทอที่ชื่นชอบมากที่สุด คือ การทอผ้า ลายเกร็ดเต่า
ป้าจำเนียรเล่าว่า “ชอบทอผ้าลายเกร็ดเต่ามาก ทอยาก ต้องทอด้วยกี่ที่มี 4 ตะกอ แต่ผ้าที่ทอดูมีคุณค่า”

ผ้าลายเกร็ดเต่าหรือผ้าลายสานเป็นลายผ้าที่พัฒนาขึ้นใหม่ของกลุ่มผ้ามอญทอมือบ้านม่วง ในหมู่ชาวมอญผ้าลายเกร็ดเต่าเป็นผ้าที่แสดงฐานะทางสังคม จึงมักนิยมนำผ้านี้มอบให้คนอื่นๆ ที่เคารพนับถือ เนื่องจากเป็นผืนผ้าที่มีลวดลายซับซ้อนกว่าผ้าโสร่งและผ้าขาวม้า ป้าจำเนียรเล่าว่า “ตัวป้าเองชอบทอผ้าลายเกร็ดเต่า เนื่องจากมีคนทอน้อย ราคาสูงกว่าผ้าขาวม้าและผ้าโสร่งทั่วไป คนที่ซื้อไปจะไปตัดเป็นเสื้อหรือกระโปร่ง หากใส่ไปไหนเขาทั่วไปจะรู้สึกว่าผู้ใส่มีสถานะทางสังคม ภูมิใจมากที่ทอผ้าลายนี้”

ภาพที่  2 ผ้าลายเกร็ดเต่าฝีมือป้าจำเนียร

ผู้นำกลุ่มผ้ามอญทอมือ ชุมชนมอญวัดม่วง

          นับแต่ปี 2550 เป็นต้นมา ป้าจำเนียรได้รับหน้าที่เป็นผู้นำกลุ่มผ้ามอญทอมือ ชุมชนมอญวัดม่วง โดยการรวบรวมช่างทอในชุมชน มาร่วมกันทอผ้าในโรงทอภายในวัดม่วง มีการสาธิตการทอผ้า การสอนวิธีการทอผ้าแก่ผู้สนใจ และนักเรียนโรงเรียนวัดม่วง รวมทั้งศูนย์จำหน่ายผ้าทอมือของสมาชิก
การดำเนินงานจนผ้ามอญทอมือได้รับการจัดเป็นสินค้า OTOP นับเป็นความสำเร็จที่น่าภาคภูมิใจของ
ป้าจำเนียร

ภาพที่  3 โรงทอกลุ่มผ้ามอญทอมือภายในวัดม่วง
          ภาพที่  4 การทอผ้าในโรงทอภายในวัดม่วง
  • ทอผ้าเป็นตอนอายุ 20 ปี แอบทอผ้าบนกี่ของยาย แต่ทอไม่เป็น
  • ทอเป็นประมาณปี 2546 ช่วงที่ภาครัฐสนับสนุนงบประมาณ ให้ตั้งกลุ่มทอผ้าเพื่อให้ชาวบ้านทอเป็นอาชีพเสริม สร้างรายได้
  • ทอผ้าพื้นบ้าน ลักษณะเด่นทอผ้ายกดอก  ทอผ้าลายเกร็ดเต่า  ได้สวยงาม  และประณีต ปัจจุบันเป็นหัวหน้ากลุ่มผ้ามอญทอมือ ชุมชนมอญ
    วัดม่วง
  • ชอบทอผ้าลายเกล็ดเต่า (ชื่อเรียกของมอญบ้านม่วง) เป็นผ้าลายสาน
  • ดำเนินงานกลุ่มผ้ามอญทอมือ จนได้จัดเป็นสินค้า OTOP
  • สอนลูกทอผ้าเพื่อให้มีคนสืบทอด วันนี้อาจยังไม่ได้ทอจริงจัง แต่หากมีความรู้ในตัว วันหนึ่งจะรื้อฟื้น ทอเป็นได้ง่าย
  • ต้องการพัฒนาตลาดให้กว้างขวางมากขึ้น

ถนัดทอผ้าลายเกร็ดเต่า

แท็กที่เกี่ยวข้อง

บทความที่เกี่ยวข้อง