เพียง เพชรพวงผู้ เรียนรู้ทอผ้าจกด้วยการดู ถาม แล้วลองทอดู

เพียง เพชรพวงผู้ เรียนรู้ทอผ้าจกด้วยการดู ถาม แล้วลองทอดู

เพียง เพชรพวงผู้ หรือป้าเพียง หญิงชาวไทยวนคนหนึ่งที่มีความสามารถในทอผ้าตีนจกได้อย่างงดงาม โดยเชี่ยวชาญในการจกผ้าลายดอกเซียคนหนึ่งของชาวไทยวนดอนแร่ นอกจากนี้ยังมีความสามารถในการทอผ้าซิ่นตาได้สวยงามเช่นเดียวกัน ป้าเพียงเป็นช่างทอผ้าที่ให้สีผ้าได้สดใสมาก ทอผ้าตามคำเรียกร้องของลูกค้าด้วยความประณีตเรียบร้อย เป็นช่างทอผ้ามานานกว่า 10 ปี

เพียง เพชรพวงผู้ ช่างทอวัย 57 ปี แห่งชุมชนไทยวนดอนแร่
เพียง เพชรพวงผู้ ช่างทอวัย 57 ปี แห่งชุมชนไทยวนดอนแร่

เรียนรู้การทอผ้าจากการเยี่ยมๆ มองๆ คนแก่ทอผ้าแล้วลองทำดู

ป้าเพียงนับเป็นสตรีไทยวนคนหนึ่งที่มีความสามารถในการทอผ้าจากการเรียนรู้ด้วยตนเอง ป้าเพียงย้อยความหลังให้ฟังว่า “ป้ามีสามีเป็นครู ป้าเป็นแม่บ้านเลี้ยงดู 2 คน ตอนอายุ 45 ปี ลูกเริ่มโตพอมีเวลาว่าง เลยไปเยี่ยมๆ มองๆ คนแก่คนหนึ่ง แม่ของญาติข้างบ้านแม่ป้าสมนึก แกทอผ้า ดูอยู่เรื่อยๆ เดี๋ยวก็ไปๆ ดูแล้วถามว่าตรงนี้ทำยังไง ตรงนี้ทำยังไง ลายนี้ทอยังไง จากนั้นก็สั่งทำกี่ และจ้างขึ้นด้ายมาหัดทอ”

ป้าเพียงทอผ้าซิ่นตา
ป้าเพียงทอผ้าซิ่นตา

ซื้อความรู้ให้กับตนเองด้วยการทอผิดทอถูกกว่า 50 ผืน

ดูแล้วนำมองลองทำน้อยเป็นวิธีการฝึกทอผ้าของป้าเพียง “ช่วงแรกๆ ทอผิดๆ ถูกๆ ไม่น้อยนะ 50 กว่าผืน ดูยายแล้วก็ลองมาทอดู ทำไม่ได้ก็กลับไปถามอีก ทำอย่างนี้อยู่นานเป็นปี ทุกคืนช่วงนั้นเมื่อนอนจะคิดว่าจะทอยังไง พอเสร็จผืนหนึ่งแบบผิดๆ ถูกๆ ก็นอนคิดว่าผืนต่อไปจะทอลายไหนดี แล้วมันทอยังไง ถามยายอีกแล้วก็มาลองทอ ทำอย่างนี้อยู่นานเลยนะ”

ผ้าซิ่นตาหมู่ฝีมือป้าเพียง
ผ้าซิ่นตาหมู่ฝีมือป้าเพียง

ทอผิดนำมาเย็บใส่เอาไม่ต้องซื้อ

จากการฝึกทอผ้าด้วยตนเองของป้าทำให้ผืนผ้าหลายผืนทอผิด ลายต่างๆ ไม่เหมือนกัน “ผ้าที่ทอผิด ลายจะไม่ถูกต้อง ไม่เหมือนกันเลย ดูรู้ทันที ป้าก็มาตัดเป็นผ้าถุงใส่เอง หลังทอถูกก็ขายไป” ป้าเล่าไปยิ้มไป สื่อแสดงถึงภาคภูมิใจในความสามารถ ความอดทน และความตั้งใจของตนเอง ป้ากล่าวทิ้งท้ายอย่างน่าสนใจว่า “การทอผ้าที่สร้างลายด้วยการจก มันยาก คนที่จะทำได้นอกจากต้องมีความชอบ มีศิลปะ แล้วสิ่งสำคัญคือ ต้องมีความอดทน คนไม่ชอบ นั่งไม่ทนจะทอผ้าแบบนี้ไม่ได้” เรื่องราวการทอผ้าจกของป้าเพียงสตรีไทยวนคนหนึ่งที่เรียนรู้การถักทอผืนผ้าด้วยตนเอง นับเป็นกรณีตัวอย่างหนึ่งที่สะท้อนให้เห็นถึงวิธีการเรียนรู้ด้วยตนเองจากการดู ถาม แล้วนำมาทดลองทำ ถึงแม้ว่าจะใช้เวลานาน ความรู้ก็สามารถเกิดขึ้นในตัวของคนคนนั้นได้

ผ้าที่ทอผิดนำมาตัดเย็บใส่เอง
ผ้าที่ทอผิดนำมาตัดเย็บใส่เอง

แท็กที่เกี่ยวข้อง

บทความที่เกี่ยวข้อง