ป้าเก่ง ยอดทะเนีย : ทอให้ลูกและหลาน

ป้าเก่ง ยอดทะเนีย : ทอให้ลูกและหลาน

            เก่ง ยอดทะเนีย ช่างทอวัย 72 ปี แห่งชุมชนกะเหรี่ยงยางหัก ตำบลยางหัก อำเภอปากท่อ จังหวัดราชบุรี ป้าเก่งเริ่มทอผ้าตั้งแต่ อายุ 21 ปี การที่ป้าเก่งสามารถทอผ้าได้เป็นผลมาจากแม่บังคับให้ทอตามวิถีกะเหรี่ยงสมัยก่อน ลูกผู้หญิงต้องทอผ้าเป็น ประสบการณ์ทอผ้ากว่า 50 ปี นับเป็นความภาคภูมิใจของป้าเก่งที่เป็นลูกหลานกะเหรี่ยงแล้วทอผ้าเป็น

ภาพที่ 1

 เรื่องราวแต่หนหลังเมื่อครั้งฝึกทอ 

            ป้าเก่ง ช่างทอผ้ากะเหรี่ยงบ้านท่ายางชุมชนยางหัก วัย 72 ปี ถึงแม้อายุมากแต่ด้วยความที่ยังแข็งแรง ป้าเก่งยังคงทอผ้าเกือบทุกวัน ป้าเก่งเล่าเรื่องราวแต่หนหลังเมื่อครั้งฝึกทอผ้าว่า“ตอนช่วงวัยสาว แม่บอกว่าเป็นผู้หญิงกะเหรี่ยงต้องทอผ้าเป็น แม่ให้ฝึกทอผ้าใต้ถุนบ้าน ทอยังไงก็ไม่เป็น แม่ให้เย็บเสื้อก็เย็บไม่ได้ แม่เป็นคนดุ ตบหน้าป้าเลย แล้วแถมโยนผ้าจากบนบ้านลงมาใต้ถุนบ้าน ป้าร้องไห้เลย จากนั้นเราก็ไม่อยากทอ หนีไปทำงานอย่างอื่น หาบน้ำ ตำข้าวไปเรื่อย” แต่ด้วยความที่แม่ดุป้าเก่งจึงดูลายแล้วฝึกทอด้วยตนเองจนทอได้ในที่สุด

ภาพที่ 2 ทอผ้าทำถุงย่าม

ยายทอให้หลาน (เพราะแม่ทอไม่เป็น)

           วิถีการถักทอผืนผ้าของป้าเก่งในอดีตจะเป็นการทอผ้าเพื่อใช้เองในครัวเรือน ในช่วง 4 ปีที่ผ่านมาเปลี่ยนแปลงสู่การทอเพื่อขายซึ่งสามารถสร้างรายได้ตามสมควร ในส่วนครอบครัวของป้าเก่งมีลูกชาย 1 คน ลูกสาว 3 คน ทั้งลูกสะใภ้และลูกสาวไม่มีผู้ใดทอผ้าเป็นแม้แต่คนเดียว ในฐานะของแม่จึงทอให้คนละชุดเพื่อใส่ไปงานในวาระพอเศษต่างๆ ป้าเก่งเล่าด้วยน้ำเสียงละห้อยว่า “ทั้งลูกสาวและลูกสะใภ้ ไม่มีใครทอผ้าเป็นเลย ลูกสาว 3 คนทอไม่ได้เลย ป้าเลยต้องทอให้คนละชุด ไว้ใส่ไปงานต่างๆ เดี๋ยวนี้ผ้ามีราคาเขาไม่ให้ยืมกัน กลัวเสียหายกัน เลยทอให้ไม่ให้น้อยหน้าคนอื่นๆ มาถึงหลานมีหลานสาว 3 คน ต้องใช้ใส่ไปงานต่างๆ เลยทอให้อีกคนละชุด ไม่อยากให้ไปยืมคนอื่นเขา เขาก็ไม่ให้ยืมด้วย ยังไงก็มีคนละชุด เวลาเราตายไปจะได้มีใส่กัน” ท้ายสุดป้ากล่าวอย่างจริงใจว่า “ดีใจนะที่เป็นลูกหลานกะเหรี่ยงแล้วทอผ้าเป็น”

ภาพที่ 3 ชุดนี้เก็บไว้ไห้ลูกสาว
ภาพที่ 4 ชุดนี้เก็บไว้ไห้ลูกสาว

แท็กที่เกี่ยวข้อง

บทความที่เกี่ยวข้อง